In mijn workshops ontdekken deelnemers regelmatig dat ze direct naar een oplossing gaan nadat ze de situatie hebben waargenomen. Ze slaan de gevoelens en behoeften van henzelf en anderen over en komen meteen met hun strategie. In plaats van dat ze hiervoor waardering ontvangen, ervaren anderen hen als weinig inlevend. Waarom willen we zo graag naar een oplossing en hoe krijgen we ook oog voor datgene wat in de ander leeft?

We hebben het niet geleerd
Onze neiging om direct naar een oplossing te willen, komt denk ik voor een belangrijk deel voort uit het feit dat we niet hebben geleerd om onze gevoelens en behoeften te herkennen en benoemen. We leren om efficiënt te werken en doelgericht te zijn en daar hoort het komen tot een oplossing bij. Niet het stilstaan bij gevoelens en behoeften.

We zien het belang er niet van in
Aandacht voor gevoelens en behoeften lijkt vaak niet tot een oplossing te leiden, maar tot eindeloos gezever en gepraat. Terwijl het omgekeerde geldt. Het herkennen en benoemen van gevoelens en de daaronder liggende behoeften leidt in no time tot een effectieve oplossing: eentje die in onze behoeften en in die van ander voorziet. Zoals een deelnemer aan mijn introductieworkshop het laatst treffend uitdrukte: ‘Als je empathisch luistert, kom je sneller tot de kern.’ Het gesprek kan dan namelijk meteen gaan over datgene waar het jou en de ander werkelijk om gaat. Bijvoorbeeld betrokkenheid, inspiratie, plezier, respect of waardering. Als je dat van elkaar weet, kun je tot een oplossing komen waarmee je in de behoeften van beiden voorziet. Zo kom je bovendien tot win-win: een oplossing die voor allen werkt. Of dat ook lukt als je direct naar een oplossing gaat, is nog maar de vraag.

We voelen ons ongemakkelijk
Onze neiging om meteen naar een oplossing te gaan, kan ook voortkomen uit angst voor onaangename gevoelens. Bij onprettige gevoelens, zoals verdriet of boosheid, voelen we ons namelijk hoogst ongemakkelijk. We weten ons er vaak geen raad mee. Als we maar snel met een oplossing komen, voorkomen we dat onaangename gevoelens de kop opsteken of zorgen we weer voor aangename gevoelens bij de ander. Denken we. De boodschap die anderen hiermee krijgen, is namelijk dat hun gevoelens en behoeften er niet mogen zijn. Alsof jij niet wilt horen wat er in hen leeft. Zoals ik in een eerder blog al schreef, willen mensen soms alleen gehoord worden. Ze hoeven niet altijd een oplossing.

Wat te doen?
Het belangrijkste is je bewust worden van je gedrag. Dan ga je niet automatisch meer naar een oplossing na het waarnemen van de situatie. Je hebt het dan in de gaten als je al een strategie probeert te bedenken zonder de gevoelens en behoeften van de ander te benoemen. Op dat moment kun je ervoor kiezen om empathisch te gaan luisteren, zodat je hoort wat er in de ander leeft. Luister totdat de ander helemaal is uitgepraat, geef vervolgens terug welke gevoelens en behoeften je hebt gehoord en kijk of je een idee hebt voor een actie die in het vervullen van deze behoeften voorziet. Check alles bij de ander in de vorm van vragen, anders vul je het voor hem of haar in en kom je alsnog weinig inlevend over. En dat is jammer, want je hebt waarschijnlijk een groot probleemoplossend vermogen.

Leave a Reply